Na biurku faktura, kalkulator, widoczne dłonie, w prawej dłoni długopis.
Moc umowna, energia bierna, rodzaj taryfy – za tymi pozycjami w fakturach za energię mogą kryć się realne, czasami naprawdę spore oszczędności. Na co zwracać uwagę przy analizie faktur? Jakie korzyści – poza finansowymi – może przynieść rzetelna analiza w tym zakresie – tłumaczy inż. Natalia Aleksiejuk ze Stowarzyszenia im. prof. Żmijewskiego, partnera w projekcie LIFE Podkarpacie.

- 𝑊 𝑟𝑎𝑚𝑎𝑐ℎ 𝑝𝑟𝑜𝑗𝑒𝑘𝑡𝑢 𝐿𝐼𝐹𝐸 𝑃𝑜𝑑𝑘𝑎𝑟𝑝𝑎𝑐𝑘𝑖𝑒 𝑛𝑎𝑠𝑧𝑒 𝑠𝑡𝑜𝑤𝑎𝑟𝑧𝑦𝑠𝑧𝑒𝑛𝑖𝑒 𝑝𝑟𝑜𝑤𝑎𝑑𝑧𝑖 𝑠𝑧𝑘𝑜𝑙𝑒𝑛𝑖𝑎 𝑝𝑜ś𝑤𝑖ę𝑐𝑜𝑛𝑒 𝑒𝑑𝑢𝑘𝑎𝑐𝑗𝑖 𝑒𝑛𝑒𝑟𝑔𝑒𝑡𝑦𝑐𝑧𝑛𝑒𝑗, 𝑐𝑧𝑦𝑙𝑖 𝑚𝑖ę𝑑𝑧𝑦 𝑖𝑛𝑛𝑦𝑚𝑖 𝑧𝑟𝑜𝑧𝑢𝑚𝑖𝑒𝑛𝑖𝑢 𝑓𝑎𝑘𝑡𝑢𝑟 𝑧𝑎 𝑒𝑛𝑒𝑟𝑔𝑖ę. 𝑃𝑜 𝑑𝑜𝑡𝑦𝑐ℎ𝑐𝑧𝑎𝑠𝑜𝑤𝑦𝑐ℎ 𝑠𝑝𝑜𝑡𝑘𝑎𝑛𝑖𝑎𝑐ℎ 𝑤𝑖𝑑𝑧𝑖𝑚𝑦, ż𝑒 𝑗𝑒𝑠𝑡 𝑡𝑜 𝑏𝑎𝑟𝑑𝑧𝑜 𝑝𝑜𝑡𝑟𝑧𝑒𝑏𝑛𝑒, 𝑔𝑑𝑦ż 𝑤 𝑠𝑎𝑚𝑜𝑟𝑧ą𝑑𝑎𝑐ℎ 𝑡𝑎 𝑤𝑖𝑒𝑑𝑧𝑎 𝑛𝑎𝑑𝑎𝑙 𝑗𝑒𝑠𝑡 𝑛𝑖𝑒𝑤𝑦𝑠𝑡𝑎𝑟𝑐𝑧𝑎𝑗ą𝑐𝑎. 𝐴 𝑤 𝑧𝑤𝑖ą𝑧𝑘𝑢 𝑧 𝑡𝑦𝑚 𝑔𝑚𝑖𝑛𝑦 𝑝𝑜𝑛𝑜𝑠𝑧ą 𝑛𝑖𝑒𝑝𝑜𝑡𝑟𝑧𝑒𝑏𝑛𝑒 𝑘𝑜𝑠𝑧𝑡𝑦, 𝑐𝑧𝑎𝑠𝑎𝑚𝑖 𝑛𝑎𝑝𝑟𝑎𝑤𝑑ę 𝑑𝑢ż𝑒 – wyjaśnia Natalia Aleksiejuk.

𝐏𝐨 𝐜𝐨 𝐚𝐧𝐚𝐥𝐢𝐳𝐨𝐰𝐚ć 𝐟𝐚𝐤𝐭𝐮𝐫𝐲?
Płacąc za energię elektryczną, gmina nabywa nie jeden produkt, lecz kilka: energię czynną, usługę dystrybucji oraz szereg opłat stałych i zmiennych, a każdy z tych elementów można świadomie przeanalizować i zoptymalizować. Skupianie się wyłącznie na kwocie „do zapłaty" oznacza pominięcie cennej informacji diagnostycznej ukrytej w poszczególnych pozycjach faktury.

- 𝑇𝑜 𝑤ł𝑎ś𝑛𝑖𝑒 𝑤 𝑡𝑦𝑚 𝑜𝑏𝑠𝑧𝑎𝑟𝑧𝑒 𝑤𝑖𝑑𝑧𝑖𝑚𝑦 𝑟𝑒𝑎𝑙𝑛ą 𝑝𝑟𝑧𝑒𝑠𝑡𝑟𝑧𝑒ń 𝑑𝑜 𝑤𝑠𝑝𝑎𝑟𝑐𝑖𝑎 𝑎𝑑𝑚𝑖𝑛𝑖𝑠𝑡𝑟𝑎𝑡𝑜𝑟ó𝑤, 𝑐𝑧𝑦𝑙𝑖 𝑝𝑜𝑘𝑎𝑧𝑢𝑗𝑒𝑚𝑦, 𝑗𝑎𝑘 𝑤𝑦𝑑𝑜𝑏𝑦ć 𝑧 𝑓𝑎𝑘𝑡𝑢𝑟𝑦 𝑤𝑖𝑒𝑑𝑧ę, 𝑘𝑡ó𝑟𝑎 𝑝𝑟𝑧𝑒𝑘ł𝑎𝑑𝑎 𝑠𝑖ę 𝑛𝑎 𝑘𝑜𝑛𝑘𝑟𝑒𝑡𝑛𝑒 𝑜𝑠𝑧𝑐𝑧ę𝑑𝑛𝑜ś𝑐𝑖 𝑖 ś𝑤𝑖𝑎𝑑𝑜𝑚𝑒 𝑧𝑎𝑟𝑧ą𝑑𝑧𝑎𝑛𝑖𝑒 𝑒𝑛𝑒𝑟𝑔𝑖ą – mówi Natalia Aleksiejuk.

𝐒𝐭𝐫𝐮𝐤𝐭𝐮𝐫𝐚 𝐟𝐚𝐤𝐭𝐮𝐫𝐲 – 𝐜𝐳𝐲𝐥𝐢 𝐧𝐚 𝐜𝐨 𝐬𝐳𝐜𝐳𝐞𝐠ó𝐥𝐧𝐢𝐞 𝐳𝐰𝐫𝐚𝐜𝐚ć 𝐮𝐰𝐚𝐠ę?

• 𝐆𝐫𝐮𝐩𝐚 𝐭𝐚𝐫𝐲𝐟𝐨𝐰𝐚 (np. C11, C12w) wynika z charakteru obiektu i jego mocy. Bywa dobierana automatycznie i nie zawsze odpowiada rzeczywistemu profilowi zużycia, dlatego warto ją okresowo weryfikować.
• 𝐌𝐨𝐜 𝐮𝐦𝐨𝐰𝐧𝐚 wymaga konkretnej analizy i świadomego doboru, ponieważ zarówno jej zawyżenie, jak i zaniżenie generuje dodatkowe koszty. Koszt wskazujący przekroczenie mocy jest sygnałem, że moc umowna została źle dobrana albo że budynek zmienił sposób funkcjonowania i warto go wtedy zweryfikować.
• 𝐄𝐧𝐞𝐫𝐠𝐢𝐚 𝐛𝐢𝐞𝐫𝐧𝐚 to pozycja, która potrafi kosztować setki, a w większych obiektach nawet tysiące złotych miesięcznie, dlatego w analizowanych fakturach szczególną uwagę warto poświęcić pozycji „energia bierna pojemnościowa". Część opłat (mocowa, jakościowa, OZE, kogeneracyjna) jest praktycznie nienaruszalna, natomiast na inne, takie jak moc umowna, taryfa czy energia bierna, odbiorca ma realny wpływ i to właśnie te obszary stowarzyszenie zaleca optymalizować.

𝐅𝐚𝐤𝐭𝐮𝐫𝐚 𝐰 𝐛𝐮𝐝𝐲𝐧𝐤𝐮 𝐳 𝐟𝐨𝐭𝐨𝐰𝐨𝐥𝐭𝐚𝐢𝐤ą

- 𝐹𝑎𝑘𝑡𝑢𝑟𝑎 𝑧 𝑏𝑢𝑑𝑦𝑛𝑘𝑢, 𝑤 𝑘𝑡ó𝑟𝑦𝑚 𝑧𝑎𝑚𝑜𝑛𝑡𝑜𝑤𝑎𝑛𝑎 𝑗𝑒𝑠𝑡 𝑓𝑜𝑡𝑜𝑤𝑜𝑙𝑡𝑎𝑖𝑘𝑎 𝑛𝑖𝑒 𝑝𝑜𝑘𝑎𝑧𝑢𝑗𝑒 𝑐𝑎ł𝑒𝑗 𝑧𝑢ż𝑦𝑡𝑒𝑗 𝑒𝑛𝑒𝑟𝑔𝑖𝑖. 𝐸𝑛𝑒𝑟𝑔𝑖𝑎 𝑤𝑦𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑘𝑜𝑤𝑎𝑛𝑎 𝑧 𝑖𝑛𝑠𝑡𝑎𝑙𝑎𝑐𝑗𝑖 𝑂𝑍𝐸 𝑖 𝑧𝑢ż𝑦𝑡𝑎 𝑛𝑎 𝑏𝑖𝑒żą𝑐𝑜 𝑝𝑜𝑧𝑜𝑠𝑡𝑎𝑗𝑒 𝑛𝑎 𝑓𝑎𝑘𝑡𝑢𝑟𝑧𝑒 𝑛𝑖𝑒𝑤𝑖𝑑𝑜𝑐𝑧𝑛𝑎. 𝑅𝑧𝑒𝑐𝑧𝑦𝑤𝑖𝑠𝑡𝑒 𝑧𝑢ż𝑦𝑐𝑖𝑒 𝑏𝑢𝑑𝑦𝑛𝑘𝑢 𝑡𝑜 𝑛𝑖𝑒 𝑠𝑎𝑚𝑎 𝑤𝑎𝑟𝑡𝑜ść 𝑝𝑜𝑏𝑜𝑟𝑢 𝑧 𝑠𝑖𝑒𝑐𝑖, 𝑙𝑒𝑐𝑧 𝑠𝑢𝑚𝑎 𝑝𝑜𝑏𝑜𝑟𝑢 𝑖 𝑎𝑢𝑡𝑜𝑘𝑜𝑛𝑠𝑢𝑚𝑝𝑐𝑗𝑖 𝑜𝑑𝑐𝑧𝑦𝑡𝑎𝑛𝑒𝑗 𝑧 𝑖𝑛𝑤𝑒𝑟𝑡𝑒𝑟𝑎. 𝐵𝑒𝑧 𝑡𝑦𝑐ℎ 𝑑𝑎𝑛𝑦𝑐ℎ 𝑘𝑎ż𝑑𝑎 𝑎𝑛𝑎𝑙𝑖𝑧𝑎 𝑓𝑎𝑘𝑡𝑢𝑟𝑦 𝑧𝑎 𝑒𝑛𝑒𝑟𝑔𝑖ę 𝑒𝑙𝑒𝑘𝑡𝑟𝑦𝑐𝑧𝑛ą 𝑝𝑜𝑧𝑜𝑠𝑡𝑎𝑗𝑒 𝑛𝑖𝑒𝑝𝑒ł𝑛𝑎 – wskazuje inż. Natalia Aleksiejuk ze Stowarzyszenia im. prof. Żmijewskiego

Dlatego Stowarzyszenie im. prof. Żmijewskiego, podczas szkoleń prowadzonych w ramach projektu LIFE Podkarpackie, pokazuje jak odróżnić „energię pobraną z sieci" od „całkowitego zużycia budynku", gdzie realne zużycie to pobór z sieci powiększony o autokonsumpcję odczytaną z inwertera.

- 𝐴𝑢𝑡𝑜𝑘𝑜𝑛𝑠𝑢𝑚𝑝𝑐𝑗ę 𝑜𝑏𝑙𝑖𝑐𝑧𝑎 𝑠𝑖ę 𝑗𝑎𝑘𝑜 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑘𝑐𝑗ę 𝑧 𝑖𝑛𝑤𝑒𝑟𝑡𝑒𝑟𝑎 𝑝𝑜𝑚𝑛𝑖𝑒𝑗𝑠𝑧𝑜𝑛ą 𝑜 𝑒𝑛𝑒𝑟𝑔𝑖ę 𝑜𝑑𝑑𝑎𝑛ą 𝑑𝑜 𝑠𝑖𝑒𝑐𝑖, 𝑑𝑙𝑎𝑡𝑒𝑔𝑜 𝑠𝑎𝑚𝑎 𝑓𝑎𝑘𝑡𝑢𝑟𝑎 𝑛𝑖𝑒 𝑤𝑦𝑠𝑡𝑎𝑟𝑐𝑧𝑦 – 𝑝𝑜𝑡𝑟𝑧𝑒𝑏𝑛𝑒 𝑠ą 𝑟ó𝑤𝑛𝑖𝑒ż 𝑑𝑎𝑛𝑒 𝑧 𝑚𝑜𝑛𝑖𝑡𝑜𝑟𝑖𝑛𝑔𝑢 𝑖𝑛𝑠𝑡𝑎𝑙𝑎𝑐𝑗𝑖 𝑃𝑉 – dodaje Natalia Aleksiejuk.

Na uwadze trzeba mieć również fakt, że są dwa różne systemy rozliczeń: 𝐧𝐞𝐭-𝐦𝐞𝐭𝐞𝐫𝐢𝐧𝐠 (𝐨𝐩𝐮𝐬𝐭𝐲) 𝐢 𝐧𝐞𝐭-𝐛𝐢𝐥𝐥𝐢𝐧𝐠, które w istotny sposób wpływają na opłacalność oddawania nadwyżek energii. Warto ustalić, w jakim systemie rozliczana jest dana instalacja i do kiedy ten system obowiązuje.

- Mało kto pamięta, że pierwszy system: net-metering, jest ograniczony czasowo, dlatego część właścicieli instalacji, w tym jednostki samorządu terytorialnego, już za pięć lat rozpoczyna się kaskadowy zakończenia rozliczania na dotychczasowych warunkach. 𝐖 𝐳𝐰𝐢ą𝐳𝐤𝐮 𝐳 𝐭𝐲𝐦 𝐰𝐚𝐫𝐭𝐨 𝐰𝐜𝐳𝐞ś𝐧𝐢𝐞𝐣 𝐩𝐫𝐳𝐲𝐠𝐨𝐭𝐨𝐰𝐚ć 𝐬𝐢ę 𝐝𝐨 𝐟𝐮𝐧𝐤𝐜𝐣𝐨𝐧𝐨𝐰𝐚𝐧𝐢𝐚 𝐰 𝐧𝐨𝐰𝐲𝐜𝐡 𝐫𝐞𝐚𝐥𝐢𝐚𝐜𝐡 𝐫𝐲𝐧𝐤𝐨𝐰𝐲𝐜𝐡 – 𝐳𝐚𝐜𝐡ę𝐜𝐚 𝐞𝐤𝐬𝐩𝐞𝐫𝐭𝐤𝐚 𝐳𝐞 𝐒𝐭𝐨𝐰𝐚𝐫𝐳𝐲𝐬𝐳𝐞𝐧𝐢𝐚 𝐢𝐦. 𝐩𝐫𝐨𝐟. Ż𝐦𝐢𝐣𝐞𝐰𝐬𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨.

Warto też zwrócić uwagę na to, że instalacja produkująca więcej energii, niż budynek zużywa, niekoniecznie jest optymalnym rozwiązaniem, a nadwyżki oddane latem w dużej części mogą przepaść, co może sygnalizować, że PV została źle dobrana do profilu obiektu.

𝐊𝐨𝐫𝐳𝐲ś𝐜𝐢 – 𝐧𝐢𝐞 𝐭𝐲𝐥𝐤𝐨 𝐟𝐢𝐧𝐚𝐧𝐬𝐨𝐰𝐞

Analiza faktur może przynieść samorządom korzyści na wielu płaszczyznach. 𝐖 𝐰𝐲𝐦𝐢𝐚𝐫𝐳𝐞 𝐛𝐮𝐝ż𝐞𝐭𝐨𝐰𝐲𝐦 𝐢 𝐩𝐥𝐚𝐧𝐢𝐬𝐭𝐲𝐜𝐳𝐧𝐲𝐦 to przewidywalność kosztów, lepsze planowanie wydatków oraz wzmocniona argumentacja przy przetargach na sprzedaż energii. 𝐖 𝐰𝐲𝐦𝐢𝐚𝐫𝐳𝐞 𝐭𝐞𝐜𝐡𝐧𝐢𝐜𝐳𝐧𝐲𝐦 𝐢 𝐞𝐤𝐬𝐩𝐥𝐨𝐚𝐭𝐚𝐜𝐲𝐣𝐧𝐲𝐦 faktura staje się wczesnym sygnałem awarii lub marnotrawstwa. W wymiarze środowiskowym większa świadomość pozwala zwiększać realną autokonsumpcję, co daje większy efekt ekologiczny niż samo oddawanie nadwyżek do sieci. 𝐖 𝐰𝐲𝐦𝐢𝐚𝐫𝐳𝐞 𝐨𝐫𝐠𝐚𝐧𝐢𝐳𝐚𝐜𝐲𝐣𝐧𝐲𝐦 dobrze przeanalizowana faktura dostarcza danych do raportowania, audytów, wniosków o dofinansowanie i sprawozdawczości. 𝐖 𝐰𝐲𝐦𝐢𝐚𝐫𝐳𝐞 𝐰𝐢𝐳𝐞𝐫𝐮𝐧𝐤𝐨𝐰𝐲𝐦 𝐢 𝐞𝐝𝐮𝐤𝐚𝐜𝐲𝐣𝐧𝐲𝐦 szkoła czy urząd stają się wzorem gospodarności, a osiągnięte efekty można pokazać mieszkańcom. 𝐖 𝐰𝐲𝐦𝐢𝐚𝐫𝐳𝐞 𝐟𝐢𝐧𝐚𝐧𝐬𝐨𝐰𝐲𝐦, dzięki korekcie mocy umownej, eliminacji energii biernej, zmianie taryfy oraz wychwyceniu błędów rozliczeniowych, jednostki realnie oszczędzają pieniądze.

𝐎𝐝 𝐜𝐳𝐞𝐠𝐨 𝐳𝐚𝐜𝐳ąć?

Punktem wyjścia jest minimalny zestaw danych: zebranie 12 faktur i przeniesienie do arkusza informacji o poborze, mocy i energii biernej.

- 𝐶𝑧ęść 𝑑𝑧𝑖𝑎ł𝑎ń 𝑛𝑖𝑒 𝑔𝑒𝑛𝑒𝑟𝑢𝑗𝑒 ż𝑎𝑑𝑛𝑦𝑐ℎ 𝑘𝑜𝑠𝑧𝑡ó𝑤, 𝑛𝑎𝑙𝑒żą 𝑑𝑜 𝑛𝑖𝑐ℎ 𝑛𝑎 𝑝𝑟𝑧𝑦𝑘ł𝑎𝑑 𝑎𝑛𝑎𝑙𝑖𝑧𝑎, 𝑧𝑚𝑖𝑎𝑛𝑎 𝑚𝑜𝑐𝑦 𝑢𝑚𝑜𝑤𝑛𝑒𝑗 𝑐𝑧𝑦 𝑧𝑚𝑖𝑎𝑛𝑎 𝑡𝑎𝑟𝑦𝑓𝑦, 𝑖𝑛𝑛𝑒 𝑚𝑜𝑔ą 𝑤𝑦𝑚𝑎𝑔𝑎ć 𝑖𝑛𝑤𝑒𝑠𝑡𝑦𝑐𝑗𝑖, 𝑗𝑎𝑘 𝑘𝑜𝑚𝑝𝑒𝑛𝑠𝑎𝑐𝑗𝑎 𝑚𝑜𝑐𝑦 𝑏𝑖𝑒𝑟𝑛𝑒𝑗 𝑐𝑧𝑦 𝑚𝑎𝑔𝑎𝑧𝑦𝑛 𝑒𝑛𝑒𝑟𝑔𝑖𝑖. 𝑊 𝑜𝑏𝑖𝑒𝑘𝑡𝑎𝑐ℎ, 𝑔𝑑𝑧𝑖𝑒 𝑠𝑘𝑎𝑙𝑎 𝑢𝑧𝑎𝑠𝑎𝑑𝑛𝑖𝑎 𝑠𝑡𝑎łą 𝑘𝑜𝑛𝑡𝑟𝑜𝑙ę, 𝑤𝑎𝑟𝑡𝑜 𝑠𝑖ę𝑔𝑛ąć 𝑝𝑜 𝑚𝑜𝑛𝑖𝑡𝑜𝑟𝑖𝑛𝑔 𝑧𝑢ż𝑦𝑐𝑖𝑎 𝑖 𝑠𝑦𝑠𝑡𝑒𝑚 𝑧𝑎𝑟𝑧ą𝑑𝑧𝑎𝑛𝑖𝑎 𝑒𝑛𝑒𝑟𝑔𝑖ą. 𝐴𝑛𝑎𝑙𝑖𝑧𝑎 𝑝𝑟𝑜𝑓𝑖𝑙𝑢 𝑑𝑜𝑏𝑜𝑤𝑒𝑔𝑜 𝑖 𝑠𝑒𝑧𝑜𝑛𝑜𝑤𝑒𝑔𝑜 𝑝𝑜𝑧𝑤𝑎𝑙𝑎 𝑧 𝑘𝑜𝑙𝑒𝑖 𝑑𝑜𝑏𝑟𝑎ć 𝑖𝑛𝑠𝑡𝑎𝑙𝑎𝑐𝑗ę 𝑃𝑉 𝑖 𝑚𝑎𝑔𝑎𝑧𝑦𝑛 𝑒𝑛𝑒𝑟𝑔𝑖𝑖 𝑑𝑜 𝑟𝑒𝑎𝑙𝑛𝑦𝑐ℎ 𝑝𝑜𝑡𝑟𝑧𝑒𝑏 𝑜𝑏𝑖𝑒𝑘𝑡𝑢 – tłumaczy Natalia Aleksiejuk.

W odpowiedzi na potrzeby samorządów, Stowarzyszenie im. prof. Żmijewskiego organizuje szkolenia oraz przygotowuje materiały edukacyjne, dotyczące różnych aspektów energetycznych i okołoenergetycznych, w tym rozumienia faktur za energię czy analizy taryf energii elektrycznej, ciepła czy gazu.

- 𝑃𝑜𝑝𝑟𝑧𝑒𝑧 𝑢𝑑𝑧𝑖𝑎ł 𝑤 𝑝𝑟𝑜𝑗𝑒𝑘𝑐𝑖𝑒 𝐿𝐼𝐹𝐸 𝑃𝑜𝑑𝑘𝑎𝑟𝑝𝑎𝑐𝑘𝑖𝑒 𝑚𝑎𝑚𝑦 𝑚𝑜ż𝑙𝑖𝑤𝑜ść 𝑤𝑠𝑝ół𝑝𝑟𝑎𝑐𝑦 𝑖 𝑤𝑠𝑝𝑖𝑒𝑟𝑎𝑛𝑖𝑎 𝑔𝑚𝑖𝑛 𝑢𝑐𝑧𝑒𝑠𝑡𝑛𝑖𝑐𝑧ą𝑐𝑦𝑐ℎ 𝑤 𝑡𝑦𝑚 𝑝𝑟𝑧𝑒𝑑𝑠𝑖ę𝑤𝑧𝑖ę𝑐𝑖𝑢, 𝑎𝑙𝑒 𝑟ó𝑤𝑛𝑖𝑒ż 𝑡𝑦𝑐ℎ 𝑝𝑜𝑑𝑘𝑎𝑟𝑝𝑎𝑐𝑘𝑖𝑐ℎ 𝑠𝑎𝑚𝑜𝑟𝑧ą𝑑ó𝑤, 𝑘𝑡ó𝑟𝑒 𝑛𝑖𝑒 𝑢𝑐𝑧𝑒𝑠𝑡𝑛𝑖𝑐𝑧ą 𝑤 𝑝𝑟𝑜𝑗𝑒𝑘𝑐𝑖𝑒. 𝑍𝑎𝑤𝑠𝑧𝑒 𝑚𝑜ż𝑛𝑎 𝑠𝑖ę 𝑑𝑜 𝑛𝑎𝑠 𝑧𝑤𝑟óć, 𝑐ℎę𝑡𝑛𝑖𝑒 𝑝𝑜𝑑𝑝𝑜𝑤𝑖𝑒𝑚𝑦, 𝑛𝑎 𝑐𝑜 𝑧𝑤𝑟ó𝑐𝑖ć 𝑢𝑤𝑎𝑔ę, 𝑝𝑟𝑧𝑒𝑘𝑎ż𝑒𝑚𝑦 𝑚𝑎𝑡𝑒𝑟𝑖𝑎ł𝑦, 𝑝𝑜𝑚𝑜ż𝑒𝑚𝑦 𝑤 𝑎𝑛𝑎𝑙𝑖𝑧𝑖𝑒 𝑑𝑎𝑛𝑦𝑐ℎ – zapewnia Natalia Aleksiejuk.

𝐊𝐨𝐧𝐭𝐚𝐤𝐭 𝐳𝐞 𝐬𝐭𝐨𝐰𝐚𝐫𝐳𝐲𝐬𝐳𝐞𝐧𝐢𝐞𝐦: lifebiuro@stowarzyszenie-zmijewski.pl

𝑂𝑝𝑟𝑎𝑐. 𝑀𝑜𝑛𝑖𝑘𝑎 𝐾𝑜𝑛𝑜𝑝𝑘𝑎
𝐹𝑜𝑡. 𝑊𝑖𝑜𝑙𝑒𝑡𝑎 𝑅𝑢𝑠𝑧𝑎ł𝑎

#LIFEPodkarpackie #LIFEProgramme #CzystePowietrze #OchronaPowietrza